Op de weg van Uitgeest naar Alkmaar is Willibrordus (bouwjaar 1929) een opvallend groot(s) bouwwerk met fraaie vijvers ervoor. Op het betreden van het terrein van deze stichting rustte voor velen een taboe: er werden immers psychiatrische patiënten verpleegd.

De Willibrordusstichting speelt in de geschiedenis van Heiloo een belangrijke rol en is al vele jaren een van de grootste werkgevers. De vroegere feestzaal was gedurende lange tijd de grootste in de regio. Er werden regelmatig concerten en uitvoeringen gegeven voor patiënten en de inwoners van Heiloo en verre omgeving.

Daarnaast speelde Stabilitas, de bedrijfsvoetbalvereniging van Willibrordus bijna al haar wedstrijden op haar “eigen” voetbalvelden, waardoor veel mensen kennis maakten met het landgoed Willibrordus.

Vroeger was de St. Willibrordusstichting een dorp op zichzelf en bijna geheel zelfvoorzienend. Men vond er een heuse bakkerij, keuken, schoenmakerij, wasserij, kleermakerij, bibliotheek, mortuarium, werkplaatsen, sportzaal, kerkhof Dit alles maakt de Sint Willibrordusstichting tot een begrip in de wijde omgeving.

Het vroege begin.

Broeder Junianus Traag (1882 – 1949) ontplooide zich als een voorvechter van een eigen krankzinnigengesticht voor de congregatie “Broeders van Onze Lieve Vrouw van Lourdes” en werd later de eerste broeder-overste van de St. Willibrordusstichting.

De motieven om een inrichting te bouwen waren niet alleen van religieuze en financiële aard. Ook prestige ten opzichte van andere kloosterorden speelde een rol.?Hoewel de voorkeur oorspronkelijk uitging naar de provincie Utrecht, dit vanwege onder andere de centrale ligging, werd hangende de uitspraak van de bisschop van Utrecht ook vast om toestemming gevraagd aan de bisschop van Haarlem voor het stichten van een krankzinnigengesticht.

Op 26 september 1927 kocht de Congregatie van de Broeders van Onze Lieve Vrouwe van Lourdes de landerijen van het voormalige landgoed IJpensteijn.

De inrichting zou bestaan uit verschillende gebouwen. Een hoofdgebouw, een klooster voor de broeders en verblijven voor klassepatienten. Ook werd er een observatiepaviljoen (St. Jozef) gepland en paviljoens voor vrijwillig opgenomen patiënten (Glorieux), rustige patiënten (Aloysius), onrustige patiënten (St. Vincentius) en epileptici en halfonrustigen (St. Cornelius).?Verder stond er een kapel gepland, een feestruimte, een machinegebouw annex wasgebouw (St. Pachalis-Babylon) en een keuken annex bakkerij (Gerardus Majella). Ook werden er voor de rector, de portier en de artsen woningen gebouwd.

In de herfst van 1928 ging het bouwproject van start. Op 23 november 1929 kwamen de eerste bewoners. Broeder Junianus en zijn assistent Broeder Rochus. Nadat de bevolking was uitgelopen om ze te verwelkomen vertrokken zij naar het tuinderhuisje aan de Oosterzij, dat tijdelijk voor hen was ingericht.

Begin 1940 waren alle werkzaamheden voltooid en op 30 maart 1940 volgde de feestelijke opening. Kort daarna volgde de inval van de Duitsers in Nederland. Een week na deze inval nam een detachement van het Duitse leger bezit van een deel van het terrein en van de ruimte die tot voor kort dienst had gedaan als noodkapel. Stap voor stap werden de gebouwen door de Duitsers gevorderd. Patiënten werden elders ondergebracht. Na de bevrijding op 5 mei 1945 kwamen de patiënten vanaf 23 juni weer in groepen terug.
De jaren daarna bouwde de Willibrordusstichting als behandelinstituut een goede naam op.
Op het gebied van de medisch-therapeutische behandelmethoden, maar ook op het gebied van de ontwikkeling van de psychotherapie, bewegingstherapie, creatieve therapie en arbeidstherapie waren ze toonaangevend. De opleiding tot B-verpleegkundige stond op hoog niveau en veel hier opgeleide verpleegkundigen kwamen terecht in leidinggevende functies, zowel binnen de stichting als ver daarbuiten. In de jaren ’60 woonden zo’n 600 cliënten op het landgoed.

Na roerige jaren vond op 1 juli 1997 een fusie plaats tussen het Psychiatrisch Centrum St. Willibrord, de RIBW Noord-Holland-Noordwest en de RIAGG’s Noord-Kennemerland en Kop van Noord-Holland. Zo ontstond er nieuwe organisatie voor geestelijke gezondheid zorg de GGZ Noord-Holland-Noord.

Hoewel GGZ-NHN de officiële naam van de instelling is die tot 2012 vanuit het hoofdgebouw van de voormalige St. Willibrordusstichting werd geleid ( nu Heerhugowaard), zal zij voor de meeste Heilooënaren toch de Willibrordusstichting of ‘De Stichting’ blijven heten, al is het alleen maar omdat het met grote letters op de voorgevel staat.

Interieur

Het interieur van het hoofdgebouw is bijzonder en heeft een belangrijke historische betekenis. Het museum van de GGZ gevestigd in het souterrain van het hoofdgebouw bevat veel goed geconserveerd historisch fotomateriaal, meubilair en geschriften.

Bron: Historische Vereniging Oud Heiloo

Wilt u meer weten over de geschiedenis van Willibrordus bezoek dan de site www.oudheiloo.nl