Na een gedegen en uitgebreide voorbereiding zijn de restauratie-werkzaamheden aan de aan Onze Lieve Vrouwe van Lourdes gewijde kapel, in Heiloo beter bekend als de Willibrordus kapel, eind augustus 2013 begonnen.

Het proces

De tussen 1938 en 1940 gerealiseerde kapel begon in de jaren 90 gebreken te vertonen aan de koperen dakbedekking. Ondanks diverse pogingen het dak te repareren nam de lekkage enkel toe. De kapel is sinds 21 juni 2000 een rijksmonument en is daarbij beschermd en dient in stand gehouden te worden. Door de GGZ-NHN werd Bouwadvies Groot Holland uit Wormer verzocht een bouwkundige opname te doen en een advies te schrijven voor de werkzaamheden die nodig zijn voor de instandhouding van de kapel. Aan de hand van de opname en geadviseerde werkzaamheden is er door de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed een Brim-subsidie (Besluit rijkssubsidiëring instandhouding monumenten) toegekend. Met deze subsidie was de weg vrij voor Ooijevaar | Bevlogen bouwers uit Alkmaar de hoognodige werkzaamheden uit te voeren.

Werkzaamheden

De werkzaamheden voor de restauratie concentreren zich primair op het exterieur van de kapel. Het koperen dak is een spil in de restauratiewerkzaamheden. De koperen platen, die vanaf de bouw van de kapel de koepel hebben gesierd, zijn vrijwel allemaal lek en om deze reden wordt het dak in zijn geheel vervangen door nieuwe koperen platen. Door de lekkage zal ook het dakhout, waar de koperen platen op bevestigd zijn, geïnspecteerd en waar nodig vervangen worden. Onder het koperen dak is een stalen constructie aanwezig (zie foto) die hersteld en opnieuw behandeld zal worden. Het bekende groene kruis op de spits van de toren zal opnieuw met koper beslagen worden en bij de opening van de gerestaureerde kapel zal het groene kruis opnieuw ontstoken worden en weer herkenbaar zijn als één van de bakens van Heiloo.

De goten van de kapel zijn van beton en vertonen voor de restauratie scheuren en op diverse plekken is het beton van de wapening gesprongen. Tijdens de restauratie zullen de goten in zijn geheel geïnspecteerd, gerepareerd en opnieuw gecoat/geschilderd worden.

De glas-in-lood ramen, die de kapel herkenbaar sieren, zijn in het verleden voorzien van voorzetramen die zich aan de buitenzijde van de gevel bevinden. Beperkte ventilatie veroorzaakt condensvorming tussen het glas-in-lood en de voorzetramen, waardoor de conditie van het redelijk recent gerepareerde glas-in-lood snel verslechtert. Om dit te voorkomen zullen er ventilatiesleuven worden aangebracht. De gemetselde gevel zal worden geïnspecteerd en op een aantal plaatsen zal metsel- en voegwerkherstel plaatsvinden. De houten kozijnen, die zich voornamelijk aan de entreezijde van de kapel concentreren, zullen worden geschilderd en de beschadigde gemetselde trappen die toegang verlenen tot de kapel zullen worden hersteld. De werkzaamheden aan de kapel zullen in het eerste deel van 2014 gereed zijn, waarna de kapel een inspiratiebron en een prachtig decor zal zijn voor de vele activiteiten die hier naderhand plaats zullen vinden.

Restauratie en bouwkundige geschiedenis

De Onze Lieve Vrouwe van Lourdeskapel is tussen 1938 en 1940 gerealiseerd als religieus gebouw voor de psychiatrische St. Willibrordusstichting. Het gebouw is ontworpen door H.J.W. Thunnissen (1890-1978) en J.H. Hendricks. De kapel heeft veel raakvlakken met de zogenoemde ‘Delftse school’ (ca. 1925-1955), een stroming binnen de traditionalistische stijl. Een ander gebouw in deze stijl is het Museum Boijmans Van Beuningen te Rotterdam van Van der Steur (1935) (zie boven). Hierin zijn diverse overeenkomsten te vinden met de Willibrordus Kapel.

In architectonische zin zijn de gesloten gevels met verticale gevelopeningen en de hellende daken herkenbaar. Gekeken naar de bouwtechniek is de Willibrordus kapel ook een goed voorbeeld van de Delftse stijl, waarin de voorkeur werd gegeven aan hout, natuursteen en baksteen. De keuze voor beton en staal werd gemaakt voor de constructieve elementen.